Ülkeyi ABD ve Çin ile birlikte dünyanın birinci üç yapay zeka gücünden biri yapma maksadının merkezinde yer alan bu yasa, daha birinci günlerinden itibaren farklı kısımların tenkitleriyle karşılaştı.
Yerel teknoloji teşebbüsleri kuralların inovasyonu engelleyecek kadar ileri gittiğini savunurken, sivil toplum kuruluşları ise vatandaşları korumak ismine yasanın yetersiz kaldığını ileri sürüyor.
Şirketlere filigran ve etiketleme zorunluluğu
Geçtiğimiz hafta yürürlüğe giren yasa, yapay zeka hizmeti sunan şirketlere makul şeffaflık yükümlülükleri getiriyor:
İçerik Etiketleme: Çizgi sinema yahut sanat yapıtı üzere açıkça yapay olduğu muhakkak olan içeriklere dijital filigran eklenmesi zarurî hale getirildi. Gerçekçi deepfake içerikler için ise kullanıcıların kolaylıkla fark edebileceği görünür etiketler kullanılması gerekiyor.
Yüksek Tesirli Yapay Zeka: Sıhhat teşhisi, işe alım ve kredi onayı üzere alanlarda kullanılan “yüksek etkili” sistemler için risk değerlendirmesi ve karar alma süreçlerinin belgelenmesi koşulu getirildi.
Güvenlik Raporları: Çok güçlü yapay zeka modelleri için güvenlik raporları isteniyor; fakat yetkililer, şu an dünyadaki hiçbir modelin bu raporlama eşiğine girecek kadar güçlü olmadığını kabul ediyor.
Girişimlerin ahenk tasası ve cezalar
Kuralları ihlal eden şirketler 30 milyon wona (yaklaşık 700 bin TL) kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabilecek.
Hükümet, şirketlerin ahenk sağlaması için en az bir yıllık bir geçiş süreci tanıyacağını taahhüt etse de, yapılan anketler yapay zeka teşebbüslerinin yüzde 98’inin bu yeni kurallara hazır olmadığını gösteriyor.
Girişimciler, bilhassa sistemlerinin “yüksek etkili” olup olmadığını belirleme sürecinin uzun ve meçhul olmasından şikayetçi. Ayrıyeten, tüm lokal şirketlerin ölçek gözetmeksizin kontrole tabi tutulması, buna rağmen yabancı firmalar için muhakkak eşiklerin aranması “rekabet adaletsizliği” tenkitlerini beraberinde getiriyor.
Sivil toplum kuruluşları müdafaa yetersizliğinden şikayetçi
Yasa, sivil toplumun “vatandaş koruması” beklentilerini karşılamaktan uzak görünüyor. Bilhassa Güney Kore’nin dünyadaki deepfake pornografi mağdurlarının yarısından fazlasına mesken sahipliği yapması, bu husustaki hassasiyeti artırıyor.
İnsan hakları avukatları, yasanın “kullanıcı” tarifinin vatandaşları değil, sistemi kullanan kurumları (hastane, banka vb.) koruduğunu savunuyor.
“İnsan müdahalesi” durumunda sistemlerin kontrol dışı kalabilmesi, önemli bir boşluk olarak bedellendiriliyor.
Bilim ve BİT Bakanlığı ise yasanın yasal meçhullüğü ortadan kaldıracağını ve “sağlıklı bir yapay zeka ekosistemi” kuracağını savunuyor.
Güney Kore’nin bu esnek ve prensip temelli yaklaşımı, AB’nin katı risk modelinden ve ABD’nin pazar odaklı stratejisinden farklı bir yol izlemesi nedeniyle global seviyede yakından takip ediliyor.
The Guardian
Kaynak: Timetürk
Bir yanıt bırakın