Kızıl ve turuncu saç rengiyle ilişkilendirilen bir pigmentin, sanılandan çok daha kıymetli bir biyolojik fonksiyonu olabileceği ortaya çıktı.
Araştırmacılar, kırmızımsı-turuncu melanin çeşidi olan feomelaninin, hücreleri toksik hasara karşı koruyabildiğini gösteren yeni bulgulara ulaştı.
İspanya Ulusal Tabiat Bilimleri Müzesi’nden araştırmacılar, kuş tüylerini inceleyerek feomelanin üretiminin hücresel hasarı önlemeye yardımcı olabileceğini tespit etti.
Feomelaninin sentezi için sistein isimli bir amino asit gerekiyor. Fakat hücrelerde çok ölçüde biriken sistein, tıpkı vakitte oksidatif hasara yol açabiliyor.
Araştırmacılara nazaran, kızıl saçla sonuçlanan genetik varyantlara sahip insanlarda, beslenme yoluyla yahut etraftan alınan fazla sistein’i pigmente dönüştürebilen özel hücreler olabilir.
Üstelik bu düzenek, hücreleri ziyanlı tesirlerden koruyan bir istikrar ögesi olarak fonksiyon görebilir.
Zebra ispinozlarıyla deney
Çalışmada zebra ispinozları model olarak kullanıldı. Deneylerde, feomelanin üretmeyen ispinozların, bir ay boyunca fazla sisteinle beslendiklerinde, bu pigmenti üretebilenlere kıyasla daha yüksek oksidatif hasar yaşadığı görüldü.
Science Alert’e nazaran vu sonuçlar, çok sisteinin hücresel hasara yol açtığını teyit ederken, feomelanin üretiminin bu hasara karşı esirgeyici olabileceğini gösteriyor.
İnsanlarda feomelanin ve risk dengesi
İnsanlarda feomelanin üretimi olağanda dudaklar, göğüs uçları ve genital bölgelerde ağırlaşırken, kızıl saçlı bireylerde saç ve deride de bulunuyor.
Feomelanin, daha evvel melanom (cilt kanseri) riskiyle ilişkilendirilmişti. Lakin araştırmacılar, bu pigmentin büsbütün olumsuz bir rolü olmadığını vurguluyor.
Çalışmaya nazaran, feomelanin üretimini teşvik eden genetik varyantlar, hücrelerdeki sistein düzeyini istikrarda tutmaya yardımcı olabilir. Fazla sistein, ziyanlı birikim yerine pigment üretiminde kullanılarak toksik tesirlerden kaçınılmasını sağlayabilir.
Çalışma, hakemli bilimsel mecmua PNAS Nexus’ta yayımlandı.
Sistein nedir, hangi besinlerde bulunur ve bedene nasıl alınır?
Sistein, kükürt içeren bir amino asit. Beden tarafından sonlu ölçüde üretilebilse de büyük ölçüde besinlerle alınıyor.
Proteinlerin yapı taşı olan bu amino asit, bağışıklık sistemi, detoks süreçleri ve antioksidan savunma için kıymetli. Hayvansal ve bitkisel besinlerin büyük birçoklarından sistein muhtaçlığını karşılamak mümkün.
Öte yandan araştırmalar, hücrelerde çok sistein birikiminin oksidatif hasara yol açabileceğini gösteriyor. Olağan beslenmeyle alınan ölçü ekseriyetle sorun olmuyor; risk daha çok yüksek doz destek kullanımı ile ortaya çıkıyor.
ScienceAlert, Euronews
Kaynak: Timetürk
Bir yanıt bırakın